प्रकरण १: फिकट झालेली जर्सी
"कॉर्नर कॅफे"च्या दारावरची घंटी वाजली, तिचा तो थोडा बेसूर आवाज आता सईच्या
कानांना सरावला होता. तो आणखी एक मंगळवार होता, कॉफीसाठी आसुलेल्या ऑफिस
कर्मचाऱ्यांची आणि झोपाळलेल्या विद्यार्थ्यांची तीच गर्दी. सई सरावाने कामाला
लागली, तिचे हात दूध फेसळण्यात, कॉफीच्या बिया दळण्यात आणि गिऱ्हाइकांशी औपचारिक
संवाद साधण्यात गुंतले होते. तिच्या चेहऱ्यावरचे स्मित, खरे असले तरी थकलेले,
कॅफेतील कॉफीच्या सतत दरवळणाऱ्या वासाइतकेच स्थायी होते.
तिच्या कामाच्या ऍप्रनखाली, आणि नंतर संध्याकाळी कपडे बदलताना, एका शांत विधीप्रमाणे ती एक फिकटलेली "दुंदुभी कबड्डी संघाची" जर्सी घालत असे. ती काही एखाद्या संग्राहकाकडे असावी अशी नव्हती; अनेकदा धुतल्यामुळे तिचे रंग – निळा, केशरी आणि पांढरा – फिके पडले होते, गळ्याजवळचा एक छोटासा फाटलेला भाग कसाबसा शिवलेला होता, आणि पाठीवरचे पांढरे आकडे जुन्या रंगाप्रमाणे भेगाळले होते. ती जर्सी कुठल्या विजेतेपदाच्या वर्षाची नव्हती, ना कोणत्या प्रसिद्ध खेळाडूची. ती फक्त एक जर्सी होती, काही वर्षांपूर्वी सेकंड-हँड घेतलेली. पण सईसाठी, ती एका ढालीप्रमाणे, एका आश्वासनाप्रमाणे होती, तिच्या सामान्य अस्तित्वाखाली धगधगत असलेल्या कशाची तरी मूक साक्षीदार होती.
तिचे दिवस एका ठरलेल्या लयीत बांधलेले होते: पहाटेचा गजर, कॅफेतील भांड्यांचा खडखडाट, नेहमीच्या गिऱ्हाइकांना औपचारिक होकार, आणि येणाऱ्या बिलांशी टीप्सची मनातल्या मनात होणारी जुळवाजुळव. मग बसचा प्रवास, आकुर्डीतील तिच्या लहानशा, थोड्या दमट फ्लॅटवर, जिथे ती तिच्या आजीसोबत राहत होती. आजी, तिच्या जुन्या जमान्यातल्या गोष्टी आणि तिची वाढती विसराळूपणा, सईचा आधारस्तंभ आणि तिची सर्वात मोठी चिंता होती. तो फ्लॅटसुद्धा, त्या जर्सीप्रमाणेच, काळाच्या आणि मर्यादित साधनांच्या खुणा बाळगून होता – न जुळणारे फर्निचर, कधीकाळी गळणाऱ्या छतावरचा डाग, आणि आजीच्या हर्बल चहाचा सतत दरवळणारा सुगंध.
पण आज रात्री, त्या लयीला एक वेगळाच ताल होता. मंगळवार म्हणजे सरावाचा दिवस. कामाचे कपडे बदलून ती जर्सी घालताना तिला एका वेगळ्याच व्यक्तीमत्वात शिरल्यासारखे वाटे – एखाद्या सुपरहिरोच्या नव्हे, पण कदाचित एका दृढनिश्चयी, थोड्या धापा टाकणाऱ्या सामान्य सैनिकाच्या. ती तिच्या हौशी कबड्डी संघाची, "आकुर्डी वॉरियर्स"ची (किंवा तुम्ही सुचवलेले संघाचे नाव), स्टार खेळाडू नव्हती, त्यापासून खूप दूर. पण ओलसर मातीवर बुटांचा आवाज, दमछाक झाल्यावर निघणारे एकत्रित हुंकार, "कबड्डी-कबड्डी"चा जोशपूर्ण गजर आणि मैत्रीचे ते क्षणिक क्षण – हा एक वेगळ्याच प्रकारचा "रोजचा गाडा" होता, जो तिला थकवण्याऐवजी अनाकलनीयपणे ऊर्जा देत असे. ही अशी जागा होती जिथे काही तासांसाठी तरी बिलं, कॅफे आणि आजीची हळूहळू खालावत जाणारी प्रकृती, या सगळ्या चिंता थोड्या मागे पडत असत.
तिच्या कामाच्या ऍप्रनखाली, आणि नंतर संध्याकाळी कपडे बदलताना, एका शांत विधीप्रमाणे ती एक फिकटलेली "दुंदुभी कबड्डी संघाची" जर्सी घालत असे. ती काही एखाद्या संग्राहकाकडे असावी अशी नव्हती; अनेकदा धुतल्यामुळे तिचे रंग – निळा, केशरी आणि पांढरा – फिके पडले होते, गळ्याजवळचा एक छोटासा फाटलेला भाग कसाबसा शिवलेला होता, आणि पाठीवरचे पांढरे आकडे जुन्या रंगाप्रमाणे भेगाळले होते. ती जर्सी कुठल्या विजेतेपदाच्या वर्षाची नव्हती, ना कोणत्या प्रसिद्ध खेळाडूची. ती फक्त एक जर्सी होती, काही वर्षांपूर्वी सेकंड-हँड घेतलेली. पण सईसाठी, ती एका ढालीप्रमाणे, एका आश्वासनाप्रमाणे होती, तिच्या सामान्य अस्तित्वाखाली धगधगत असलेल्या कशाची तरी मूक साक्षीदार होती.
तिचे दिवस एका ठरलेल्या लयीत बांधलेले होते: पहाटेचा गजर, कॅफेतील भांड्यांचा खडखडाट, नेहमीच्या गिऱ्हाइकांना औपचारिक होकार, आणि येणाऱ्या बिलांशी टीप्सची मनातल्या मनात होणारी जुळवाजुळव. मग बसचा प्रवास, आकुर्डीतील तिच्या लहानशा, थोड्या दमट फ्लॅटवर, जिथे ती तिच्या आजीसोबत राहत होती. आजी, तिच्या जुन्या जमान्यातल्या गोष्टी आणि तिची वाढती विसराळूपणा, सईचा आधारस्तंभ आणि तिची सर्वात मोठी चिंता होती. तो फ्लॅटसुद्धा, त्या जर्सीप्रमाणेच, काळाच्या आणि मर्यादित साधनांच्या खुणा बाळगून होता – न जुळणारे फर्निचर, कधीकाळी गळणाऱ्या छतावरचा डाग, आणि आजीच्या हर्बल चहाचा सतत दरवळणारा सुगंध.
पण आज रात्री, त्या लयीला एक वेगळाच ताल होता. मंगळवार म्हणजे सरावाचा दिवस. कामाचे कपडे बदलून ती जर्सी घालताना तिला एका वेगळ्याच व्यक्तीमत्वात शिरल्यासारखे वाटे – एखाद्या सुपरहिरोच्या नव्हे, पण कदाचित एका दृढनिश्चयी, थोड्या धापा टाकणाऱ्या सामान्य सैनिकाच्या. ती तिच्या हौशी कबड्डी संघाची, "आकुर्डी वॉरियर्स"ची (किंवा तुम्ही सुचवलेले संघाचे नाव), स्टार खेळाडू नव्हती, त्यापासून खूप दूर. पण ओलसर मातीवर बुटांचा आवाज, दमछाक झाल्यावर निघणारे एकत्रित हुंकार, "कबड्डी-कबड्डी"चा जोशपूर्ण गजर आणि मैत्रीचे ते क्षणिक क्षण – हा एक वेगळ्याच प्रकारचा "रोजचा गाडा" होता, जो तिला थकवण्याऐवजी अनाकलनीयपणे ऊर्जा देत असे. ही अशी जागा होती जिथे काही तासांसाठी तरी बिलं, कॅफे आणि आजीची हळूहळू खालावत जाणारी प्रकृती, या सगळ्या चिंता थोड्या मागे पडत असत.
© Devendra Oak
Gemini AI बरोबर... :)
Comments
Post a Comment